Twoja „córka” prosi o przelew? To może być deepfake – sprawdź, zanim zapłacisz!

Uwaga na oszustwa BLIK i fałszywe rozmowy tworzone przez sztuczną inteligencję.

Policja ostrzega przed rosnącą liczbą oszustw internetowych z wykorzystaniem kodów BLIK oraz narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. Sprawcy coraz częściej podszywają się pod znajomych, instytucje, a nawet pracowników banków, wykorzystując realistyczne obrazy, głosy i wiadomości, które trudno odróżnić od prawdziwych.

Coraz więcej oszustw w sieci

W ostatnich miesiącach w całym kraju odnotowano liczne przypadki oszustw z wykorzystaniem kodów BLIK i technologii sztucznej inteligencji (AI). Ofiary tracą często znaczne kwoty pieniędzy. Sprawcy podszywają się pod członków rodziny, znajomych, pracowników banków, a nawet funkcjonariuszy Policji. Wykorzystują emocje i zaufanie, by nakłonić do przekazania kodu BLIK lub wykonania przelewu.

Sztuczna inteligencja umożliwia obecnie tworzenie niezwykle realistycznych imitacji głosu i wizerunku (tzw. deepfake). Rozmowa z osobą, która brzmi jak „córka”, „wnuk” czy „pracownik banku”, może wydawać się w pełni autentyczna. Policja zwraca uwagę, że liczba zgłoszeń tego typu przestępstw stale rośnie, a metody działania oszustów są coraz trudniejsze do rozpoznania. W pierwszym półroczu 2025 roku odnotowano już blisko 52 tysiące przypadków oszustw internetowych.

Jak działają przestępcy

Oszustwa najczęściej odbywają się poprzez komunikatory internetowe, media społecznościowe lub rozmowy telefoniczne. Sprawcy podszywają się pod znajome osoby i proszą o pilny przelew BLIK, tłumacząc się nagłą sytuacją. Wykorzystują presję czasu, skłaniając rozmówcę do natychmiastowej reakcji.

Coraz częściej wykorzystują również narzędzia sztucznej inteligencji, które pozwalają tworzyć fałszywe nagrania głosowe lub wideo, niemal nieodróżnialne od oryginału. W innym wariancie kontaktują się, udając pracowników banku, informując o rzekomych problemach z kontem i nakłaniając do wykonania transakcji lub podania danych logowania.

Jak się chronić przed oszustami

Policja przypomina, że ostrożność i weryfikacja kontaktu to podstawowe zasady bezpieczeństwa:

• Zanim przelejesz pieniądze – zadzwoń lub napisz innym kanałem do osoby, która prosi o pomoc. Nie wybieraj numeru z ostatnich połączeń – skorzystaj z kontaktu zapisanego w telefonie.
• Nie wdawaj się w dyskusję. Jeśli rozmowa wzbudza niepokój, zakończ ją spokojnie, mówiąc: „Nie rozmawiam przez telefon o takich sprawach”.
• Ustal z bliskimi tzw. hasło rodzinne (hasło kluczowe) – tylko wybrane osoby powinny je znać. Dzięki temu łatwiej potwierdzić tożsamość rozmówcy w sytuacji kryzysowej.
• Nigdy nie przekazuj kodów BLIK ani danych do logowania. Policja, bank ani żadna instytucja nie prosi o takie informacje.
• Jeśli dzwoni rzekomy pracownik banku, który informuje o problemach z kontem i prosi o potwierdzenie transakcji, natychmiast się rozłącz i zadzwoń na oficjalną infolinię banku – numer znajdziesz w dokumentach lub na stronie internetowej instytucji.
• Ustaw limity dzienne i powiadomienia push – pozwolą szybciej wykryć nieautoryzowaną transakcję.
• Nie klikaj w linki z wiadomości ani nie instaluj aplikacji z nieznanych źródeł. Korzystaj wyłącznie z oficjalnych sklepów (App Store, Google Play).
• Zwracaj uwagę na język wiadomości – literówki i błędy mogą świadczyć o próbie oszustwa.
• Dbaj o bezpieczeństwo urządzeń. Aktualizuj system, aplikacje i korzystaj z legalnego programu antywirusowego.
• Zablokuj numer PESEL – można to zrobić m.in. w aplikacji mObywatel.

Co zrobić, gdy doszło do oszustwa

Osoba, która padła ofiarą oszustwa, powinna natychmiast skontaktować się z bankiem w celu zablokowania transakcji lub dostępu do konta. Następnie należy zgłosić sprawę Policji i zabezpieczyć dowody – zrzuty ekranu, wiadomości czy numery kontaktowe mogą pomóc w ustaleniu sprawców.

Pamiętaj – czujność to najlepsza ochrona

Każdy może stać się celem cyberprzestępców. Kluczowe znaczenie ma rozwaga, weryfikowanie kontaktów i ostrożne korzystanie z nowych technologii.

Policja przypomina, że żaden funkcjonariusz, urzędnik ani pracownik banku nigdy nie prosi o przekazanie kodu BLIK, danych logowania czy instalowanie aplikacji.

Jedna chwila nieuwagi może kosztować utratę oszczędności – zachowaj czujność i nie daj się oszukać.

Źródło: Biuro Prewencji Komendy Głównej Policji.