Sensacyjne odkrycie zaginionego czarnoleskiego skarbu

Bezcenny manuskrypt odnaleziony. Sensacyjne odkrycie historyczne w Czarnolesie.

W zbiorach Biblioteki Uniwersytetu Opolskiego zidentyfikowano zaginioną od dekad „Księgę pamiątkową Dworu w Czarnolesie”. Rękopis, dokumentujący stuletnią historię kultywowania pamięci o Janie Kochanowskim, jest uważany za unikatowe źródło wiedzy o dziejach regionu i polskiej kultury.

Okoliczności odkrycia

Na ślad bezcennego cymelium natrafił dr Jarosław Bedyniak, pracownik Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie, reprezentujący Ośrodek Informacji, Dokumentacji i Badań nad Życiem i Twórczością Jana Kochanowskiego. Odkrycia dokonano 7 maja 2026 roku w trakcie kwerendy archiwalnej prowadzonej na potrzeby planowanej publikacji. Przez wiele dziesięcioleci losy manuskryptu pozostawały nieznane, a obiekt znajdował się poza polem widzenia badaczy literatury i historyków.

Zawartość historycznej księgi

Manuskrypt otwiera tekst zatytułowany „Krótka biografia Pana Korwina Kochanowskiego Poety Polskiego z Czarnolasu”, zawierający m.in. wzmiankę o dacie urodzin poety w Sycynie. W początkowej części dokumentu opisano również starania Teresy Jabłonowskiej o zabezpieczenie narodowych pamiątek oraz przytoczono wybrane utwory Mistrza Jana, w tym fraszkę „Na zdrowie”.

Zasadniczą część woluminu stanowią wpisy gości odwiedzających czarnoleski dwór. Pierwsza datowana adnotacja pochodzi z 17 lipca 1844 roku, natomiast ostatnia została naniesiona 15 listopada 1940 roku. Wiele z zawartych wewnątrz treści przybrało formę poetycką.

Ślady wybitnych postaci

Księga stanowi świadectwo obecności w Czarnolesie wielu znamienitych osobistości świata kultury i sztuki. Wśród osób, które pozostawiły po sobie ślad w dokumencie, znajdują się m.in.:

• Teofil Lenartowicz,
• Kornel Ujejski,
• Władysław Mickiewicz (syn Adama Mickiewicza),
• Napoleon Orda,
• Michał Elwiro Andriolli,
• Agaton Giller.

Wewnątrz manuskryptu zabezpieczono także siedem listów. Jeden z nich, autorstwa prof. Czesława Zgorzelskiego – wybitnego historyka literatury – adresowany był do Stanisława Zawadzkiego, przedostatniego właściciela majątku w Czarnolesie.

Plany muzealne i edytorskie

Muzeum Jana Kochanowskiego zapowiada kontynuację prac nad opracowaniem znaleziska. W najbliższym czasie placówka ma przedstawić szczegółowe informacje dotyczące dalszych zamierzeń edytorskich oraz planów związanych z ekspozycją i wykorzystaniem naukowym odnalezionej „Księgi pamiątkowej”.

Źródło: Muzeum Jana Kochanowskiego.