Praktyka postna w Kościele: zmiany na przestrzeni wieków.
Praktyka postu od wieków stanowi istotny element życia religijnego, podlegając na przestrzeni czasu licznym zmianom i dostosowaniom.
Post jako praktyka religijna
Post znany był już w starożytności i występował w wielu tradycjach religijnych oraz kulturowych jako forma ascezy i oczyszczenia ciała oraz ducha. Obecny był także w obrzędowości żydowskiej, skąd został przejęty przez chrześcijaństwo. Ewangelie wskazują, że post praktykowali uczniowie Jana Chrzciciela oraz faryzeusze. Jezus Chrystus, nauczając w Kazaniu na Górze, wymienił post obok modlitwy i jałmużny jako jeden z podstawowych dobrych uczynków. Również Dzieje Apostolskie potwierdzają, że post był powszechną praktyką w pierwszych wspólnotach chrześcijańskich.
Kształtowanie się praktyk postnych
Na przestrzeni wieków praktyka postu w Kościele ulegała licznym zmianom. W różnych miejscach obowiązywały dni postne przypisane do określonych wydarzeń: środa jako dzień zdrady Judasza, piątek na pamiątkę śmierci Chrystusa oraz sobota jako dzień żałoby po Jego złożeniu do grobu. Z czasem wykształciły się również całe okresy pokuty, z których najważniejszym stał się Wielki Post. Jego długość zmieniała się historycznie i wynosiła od kilku dni do ponad sześciu tygodni, co odpowiada obecnej praktyce.
Post według Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1917 roku
Kodeks Prawa Kanonicznego z 1917 roku wprowadzał rozróżnienie na post jakościowy i ilościowy. Post jakościowy oznaczał wstrzemięźliwość od spożywania mięsa, podrobów i rosołu, przy jednoczesnym dopuszczeniu jaj, nabiału oraz niewielkich ilości tłuszczów zwierzęcych. Post ilościowy polegał na spożyciu jednego posiłku do syta w ciągu dnia, uzupełnionego jednym lub dwoma mniejszymi posiłkami bezmięsnymi. Istniał również post ścisły, łączący oba te wymogi.
W okresie Wielkiego Postu, zgodnie z tzw. kodeksem pio-benedyktyńskim, każdego dnia obowiązywała określona forma postu. Post ścisły dotyczył m.in. Środy Popielcowej, tzw. suchych dni oraz wszystkich piątków i sobót, natomiast w pozostałe dni stosowano post ilościowy. Wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych obejmowała osoby od siódmego roku życia, natomiast post ilościowy dotyczył wiernych między 21. a 60. rokiem życia.
Obowiązujące przepisy po 1983 roku
Wraz z wprowadzeniem nowego Kodeksu Prawa Kanonicznego w 1983 roku przepisy postne zostały uproszczone. Obecnie post ścisły obowiązuje jedynie w Środę Popielcową oraz w Wielki Piątek, natomiast wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych dotyczy wszystkich piątków, także poza okresem Wielkiego Postu. Post jakościowy obowiązuje osoby od 14. roku życia do końca życia, natomiast post ścisły osoby pełnoletnie do ukończenia 60. roku życia.
Jednocześnie Kościół zachęca rodziców do wychowywania dzieci w duchu pokuty i stopniowego wprowadzania ich w praktyki postne. Choć w pozostałe dni Wielkiego Postu nie ma obowiązku zachowywania postu, wierni mogą – według własnych możliwości – podejmować dodatkowe formy wyrzeczeń, nawiązując do dawnych tradycji i pogłębiając duchowe przeżywanie tego okresu.
Źródło: Portal Diecezji Radomskiej.
Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis