Jakub Tomasz Nowakowski – zoolog, żołnierz podziemia i uczestnik powstania warszawskiego.
Jakub Tomasz Nowakowski, ps. „Tomek”, urodzony 4 grudnia 1924 roku w Warszawie, był zoologiem, doktorem nauk biologicznych oraz działaczem konspiracji niepodległościowej. W czasie II wojny światowej brał udział w powstaniu warszawskim, a po wojnie związał swoje życie z pracą naukową.
Wczesne lata i edukacja
Jakub Nowakowski dorastał w rodzinie artysty malarza i grafika Bogdana Bartłomieja Nowakowskiego oraz Zofii z domu Dydzińskiej. Był bratem Wandy Janickiej, również uczestniczki powstania warszawskiego. Przed wojną uczęszczał do Szkoły Rodziny Wojskowej przy ulicy Czarneckiego w Warszawie oraz do Publicznej Szkoły Powszechnej im. Adama Skwarczyńskiego. W chwili wybuchu wojny był uczniem Państwowego Gimnazjum Męskiego im. Tadeusza Czackiego.
Działalność konspiracyjna
Podczas okupacji niemieckiej, od lutego 1942 roku, działał w młodzieżowej organizacji PET, a następnie w Szarych Szeregach – Hufcu „Centrum”. Przed powstaniem warszawskim był przydzielony do I plutonu 1. kompanii „Maciek” Batalionu „Zośka” Brygady Dywersyjnej „Broda 53”.
Wspominał, że w dniu wybuchu powstania pełnił dyżur na terenie kolonii działkowej, co uniemożliwiło mu dotarcie na punkt zborny jego macierzystego batalionu. Następnego dnia, gdy Żoliborz został odcięty od reszty miasta, dołączył do żołnierzy ze Zgrupowania „Żniwiarz”, trafiając do plutonu 226 II Obwodu „Żywiciel”.
Brał udział m.in. w ataku na Dworzec Gdański, podczas próby połączenia Żoliborza ze Starym Miastem. Po upadku powstania został wzięty do niewoli i trafił do Stalagu XI A Altengrabow, gdzie przebywał do końca wojny.
Powojenne życie i działalność naukowa
W 1946 roku wrócił do Polski. Początkowo studiował biologię na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, a następnie kontynuował naukę na Uniwersytecie w Poznaniu. Po studiach został asystentem w Zakładzie Zoologii. Stopień doktora nauk biologicznych uzyskał w Instytucie Zoologii PAN, z którym był później zawodowo związany aż do emerytury.
Awansował do stopnia majora, a następnie podpułkownika Wojska Polskiego w stanie spoczynku. Należał do Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej oraz Społecznego Komitetu Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu „Zośka”. W kwietniu 2022 roku został powołany do Rady do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
Życie prywatne
Jego żoną była biolożka Irena z domu Totwen. Małżeństwo doczekało się córki.
Odznaczenia
Jakub Nowakowski został uhonorowany licznymi wyróżnieniami, w tym:
- Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski,
- Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości,
- Warszawskim Krzyżem Powstańczym,
- Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”,
- Medalem „Pro Patria”,
- Medalem „Pro Memoria”,
- Odznaką „Zasłużony dla Warszawy”.
Źródło: Wikipedia.
Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis