Śmigus-Dyngus – tradycja kontra paragrafy!

Bezpieczeństwo podczas Świąt Wielkanocnych – tradycja, rozsądek i odpowiedzialność.

Śmigus-dyngus – między tradycją a odpowiedzialnością

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów kultury ludowej towarzyszących Świętom Wielkanocnym w Polsce jest tzw. Śmigus-Dyngus, zwany również Lanym Poniedziałkiem, Dniem Świętego Lejka, polewanką lub oblewanką. Ten zwyczaj, mający korzenie sięgające jeszcze czasów pogańskich, a następnie zakorzeniony w chrześcijańskiej tradycji ludowej, symbolizuje oczyszczenie, odrodzenie i radość życia. Jednakże w realiach współczesnych warto pamiętać, że jego praktykowanie powinno odbywać się w sposób odpowiedzialny, umiarkowany i nienaruszający godności osobistej innych osób.

Prawo a zabawa – możliwe konsekwencje nieodpowiedzialnego zachowania

Choć oblewanie się wodą może uchodzić za niewinną zabawę, to w określonych sytuacjach może prowadzić do konsekwencji prawnych, a nawet być kwalifikowane jako wykroczenie bądź przestępstwo. W szczególności:

• Zakłócenie porządku publicznego – osoba, która oblewa wodą przechodniów, może naruszyć art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń (Dz.U. 2023 poz. 2119, ze zm.), który penalizuje zakłócanie spokoju, porządku publicznego, spoczynku nocnego lub wywoływanie zgorszenia w miejscu publicznym. W takim przypadku sprawcy grozi kara grzywny w postępowaniu mandatowym w wysokości do 500 zł, a w przypadku postępowania sądowego – nawet do 5.000 zł, kara ograniczenia wolności lub kara aresztu.

• Nieobyczajny wybryk – zgodnie z art. 140 Kodeksu wykroczeń, rzucanie wodą lub balonami wodnymi w przypadkowe osoby, szczególnie w przestrzeni publicznej (np. w pasażerów transportu zbiorowego), może zostać uznane za wybryk nieobyczajny, podlegający karze grzywny, ograniczenia wolności lub aresztu.

• Zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego – oblewanie wodą pojazdów mechanicznych znajdujących się w ruchu lub ich kierowców może zostać zakwalifikowane jako naruszenie art. 76 Kodeksu wykroczeń, dotyczącego spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu lądowym. Tego rodzaju działanie, oprócz ryzyka mandatowego, może prowadzić do odpowiedzialności karnej w razie spowodowania kolizji lub wypadku.

Granice tradycji – odpowiedzialność społeczna

Warto podkreślić, że nawet tradycja głęboko zakorzeniona w kulturze nie usprawiedliwia zachowań, które są społecznie szkodliwe, naruszają cudzą nietykalność osobistą lub prowadzą do uszkodzenia mienia. Śmigus-Dyngus powinien mieć charakter symboliczny, oparty na wzajemnym porozumieniu uczestników zabawy. Wszelkie działania podejmowane bez zgody oblewanych osób lub prowadzące do strat materialnych, uszkodzenia odzieży, sprzętu elektronicznego lub naruszenia prywatności, mogą spotkać się z reakcją służb porządkowych, a nawet z sankcjami sądowymi.

Źródło: Biuro Prewencji KGP.