Pałac Przeździeckich w Policznie to elegancki zespół pałacowo-parkowy w duchu późnego renesansu francuskiego, zbudowany w ostatniej ćwierci XIX wieku. Obiekt, zaprojektowany przez inż. Jerzego Wernera, związany był z jedną z najznamienitszych rodzin ziemiańskich Mazowsza.
Projekt całego założenia wykonał inżynier Jerzy Werner, pochodzący z Tyrolu. Główny, dwukondygnacyjny gmach oblicowany jest czerwoną cegłą i ujęty boniowanymi lizenami z piaskowca. Charakterystyczny trójosiowy ryzalit środkowy nakryty jest mansardowym dachem, a przed nim znajduje się trójosiowy portyk wsparty na kanelowanych kolumnach doryckich, zwieńczony tarasem pierwszego piętra. W attyce ryzalitu zamkniętej łukiem odcinkowym widoczny jest herb rodu Przeździeckich – Roch III.
Boczną część pałacu stanowi parterowa oficyna, połączona z głównym budynkiem krytym przejściem. Fasadę zdobią gzymsy, pilastry, lizeny i obramienia okien, zaczerpnięte z architektury francuskiej czasów Henryka IV i Ludwika XIII. Całość wyróżnia się harmonijną formą, prostotą detalu i kontrastem czerwieni cegły z bielą dekoracji.
Historia posiadłości
Pierwsze wzmianki o Policznej sięgają XV wieku, kiedy była własnością Mikołaja Śliza, a następnie Katarzyny Ślizowej i jej krewnych. W XVI wieku Policzna przeszła w ręce rodziny Kochanowskich, pozostając u nich do końca XVII wieku. W XVIII wieku właścicielami byli Liniewscy, a później Podkańscy. Od końca XIX wieku majątek należał do rodziny Przeździeckich, w tym hr. Stefana Przeździeckiego (1879–1932), wybitnej osobistości życia towarzyskiego, kulturalnego i politycznego w Polsce i Europie.
Po śmierci Stefana majątek objął jego bratanek Antoni Przeździecki, żołnierz AK, wywieziony w lutym 1945 roku do ZSRR, gdzie zmarł. Pałac przechodził następnie różne funkcje: po parcelacji majątku w 1945 roku otwarto w nim szkołę podstawową, a od 1982 roku obiekt stał się siedzibą Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego. Na początku lat 90. XX wieku ośrodek został zlikwidowany, a w 1997 roku pałac odzyskali dawni właściciele. Obecnie obiekt jest własnością prywatną i niedostępny dla zwiedzających.
Znaczenie i charakter obiektu
Pałac w Policznie jest przykładem architektury inspirowanej późnym renesansem francuskim, oszczędnej w detalach, ale harmonijnej i eleganckiej. Budowla, ze względu na swoją historię i związek z rodziną Przeździeckich, stanowi ważny element dziedzictwa kulturowego Mazowsza. Połączenie prostoty formy, czerwonej cegły i bieli detali sprawia, że pałac wyróżnia się wśród innych rezydencji ziemiańskich w regionie.
Źródło: Piotr Libicki, Dwory i Pałace wiejskie na Mazowszu, Poznań 2013; Agynesskye.
Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis